Home > Aan de slag > Bouwen volgens webstandaarden

De grondlegger van het world wide web (www), Tim Berners-Lee, voorzag zijn uitvinding als een wereldwijd, gemeenschappelijk medium waardoor iedereen met elkaar kan communiceren en delen in informatie. Dit ideaal wordt in de heftige ontwikkelingen die het www heeft doorgemaakt (en nog steeds doormaakt) vaak uit het oog verloren. Standaarden zijn daarop het antwoord: webstandaarden zijn richtlijnen voor het toegankelijk en duurzaam bouwen van websites.

Het gebruik van webstandaarden is van belang voor de toegankelijkheid van een website, maar heeft ook veel praktische voordelen voor webontwikkelaars en content-beheerders. Sommige ontwikkelaars denken dat webstandaarden beperkend werken op hun creativiteit of een toch al technisch vakgebied verder bemoeilijken. In de realiteit versoepelen webstandaarden echter de technische uitdagingen waar ontwikkelaars voor staan, zodat ze meer tijd en flexibiliteit hebben voor hun creativiteit.

Inhoudsopgave

  • Wat wordt bedoeld met webstandaarden?
  • Waarom zijn webstandaarden belangrijk?
  • Welke standaarden zijn van toepassing?

Wat wordt bedoeld met webstandaarden?

De term ‘webstandaarden’ is de verzameling specificaties van het W3C voor het publiceren van webdocumenten. Ten aanzien van webstandaarden beperkt deze handleiding zich tot HTML, XHTML, CSS, ECMAScript, DOM en XML.

Wat is het W3C?

Het W3C (World Wide Web Consortium) is een internationaal consortium dat zich toelegt op een gunstige ontwikkeling van het Web. Opgericht in 1994 en geleid door de grondlegger van het web, Tim Berners-Lee. Inmiddels hebben meer dan 450 organisaties zitting in het W3C – Microsoft, Apple, Adobe, Macromedia, Sun Microsystems en vele anderen op het gebied van soft- en hardware, informatietechnologie, academisch onderzoek en telecommunicatie.

Het W3C ontwikkelt open specificaties (de facto standaarden) die de uitwisselbaarheid van webgerelateerde producten vergroten. Deze open specificaties worden opgesteld door werkgroepen met leden van het W3C in samenwerking met externe experts. De W3C-werkgroepen krijgen consensus van bedrijven en andere organisaties die betrokken zijn bij de ontwikkeling van en voor het web.

Het duurt enige tijd voordat een voorstel (working draft) de status van aanbeveling (recommendation)bereikt. In die periode worden er doorgaansveel wijzigingen in het originele voorstel aangebracht. Om die reden is het dan ook niet verstandig om een working draft te beschouwen als een (de facto) standaard, ook al is er voor sommige voorstellen al incidenteel experimentele ondersteuning in browsers aanwezig.

Links en referenties

Waarom zijn webstandaarden belangrijk?

Het gebruik van webstandaarden bij het produceren van websites heeft diverse voordelen voor toegankelijkheid, stabiliteit en duurzaamheid.

Toegankelijkheid

Voor bezoekers

  • Sites die gebouwd zijn volgens webstandaarden kunnen gemakkelijker gebruikt worden door mensen met ‘afwijkende’ browsers, zoals schermlezers, brailleregels, spraaksynthesizers, tekstbrowsers en palmtop-browsers met beperkte schermafmetingen.
  • Het is onhaalbaar om voor elke afzonderlijk denkbare gebruikerssituatie alternatieve versies van een website te bouwen en te onderhouden. Webstandaarden bieden de technologie om binnen één versie van een website rekening te houden met de meeste gebruikerssituaties. Het toepassen van webstandaarden is de beste garantie dat een website toegankelijk is voor zowel nieuwe als oude webbrowsers, ‘afwijkende’ browsers, zoek-spiders en nieuwe, opkomende media, zoals mobiel internet.

Voor software

  • Zichtbaarheid van de site in zoekmachines. Een site die gebouwd is met webstandaarden kan door zoek-spiders beter en nauwkeuriger worden geïndexeerd. Daardoor wordt het toevoegen van een eigen zoekmachine op de website gemakkelijker en zijn de zoekresultaten van deze zoekmachine accurater.
  • Webstandaarden zijn ontwikkeld met terugwerkende uitwisselbaarheid (backward compatibility) in gedachte. Oudere browsers, die de nieuwere technologiën niet ondersteunen, zullen nog steeds de basisstructuur van de site begrijpen en de inhoud weergeven. (zie ook Gelaagd Bouwen) Dit geldt overigens ook voor zoek-spiders.
  • Bouwen volgens webstandaarden biedt de webontwikkelaar de gelegenheid om geproduceerde code te valideren. Validatie-diensten geven een overzicht van fouten in de code, wat het de webontwikkelaar gemakkelijk maakt en dus tijd scheelt.
  • Webpagina’s gebouwd volgens standaarden kunnen eenvoudig worden omgezet naar andere formaten, zoals een database, Word- of PDF-bestand. Verscheidenheid in het aanbod van informatie ligt binnen handbereik. Bovendien maakt het migratie naar andere toepassingen gemakkelijker.

Stabiliteit

  • De meeste webstandaarden zijn ontwikkeld met terugwerkende uitwisselbaarheid (backward compatibility) in gedachte. Dit betekent dat sites gebouwd met oudere versies van de standaard in nieuwe browsers werken en dat sites volgens nieuwere versies van de standaard in oudere browsers beperkter, maar wel toegankelijk worden getoond. Een principe dat bekend staat als “graceful degradation”. Zie ook Gelaagd Bouwen.
  • Een website kan gedurende haar bestaan door meerdere webontwikkelaars en contentbeheerders worden gewijzigd en aangevuld.Webstandaarden zijn een verzameling regels die iedere webontwikkelaar of contentbeheerder kan leren en volgen, waardoor wijzigingen en onderhoud aan een site eenvoudiger worden.

Welke standaarden zijn van toepassing?

Web Content Accessibility Guidelines (WCAG)

De Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) worden wereldwijd toegepast als de norm voor de toegankelijkheid van websites.

Links en referenties

  • R-pd.2.9: Bouw een website volgens de richtlijnen van de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 1.0) van het W3C.

Hyper Text Markup Language (HTML) 4.01

HTML wordt wijdverspreid toegepast op het web als een manier om inhoud in tekstdocumenten te structureren.

Links en referenties

  • R-pd.2.1: Gebruik HTML 4.01 of De XHTML 1.0 volgens de W3C specificaties voor de markup van websites.

Extensible Hyper Text Markup Language (XHTML) 1.0

Hoewel HTML en XHTML grote overeenkomsten hebben, levert het gebruik van XHTML diverse complicaties op.

Links en referenties

Cascading Style Sheets (CSS) Level 2.1

CSS is een technologie waarmee de vormgeving van HTML en XML elementen wordt beschreven.

Links en referenties

  • R-pd.2.6: Gebruik CSS Level-2.1 volgens de W3C specificatie voor het vormgeven van websites.

ECMAScript 262

ECMAScript is een standaard voor een client-side scripttaal.

Links en referenties

Document Object Model (DOM) Level 1

DOM is een standaard voor het beschrijven van de hiërarchie van XML en HTML elementen in het geheugen van de browser.

Links en referenties

Extensible Markup Language (XML) 1.0

XML is een markup-taal, net als HTML. Kenmerkend is dat het niet gebonden is aan één set regels, maar dat het een markup-taal is voor het beschrijven van een markup-taal.

In de praktijk leidt dit tot de mogelijkheid om zelf een markup-taal te schrijven die past bij de vorm van informatie die men probeert te structureren. Voorbeelden van dergelijke toepassingen zijn MathML (Math Markup Language) en SVG (Scalable Vector Graphics). Maar ook in applicaties buiten internet zijn toepassingen van XML terug te vinden.

Ondersteuning voor XML-toepassingen in webbrowsers is op dit moment nog beperkt. XML kent echter zeer interessante toepassingen aan de kant van de webserver. Tegenwoordig wordt XML veel gebruikt voor databases, zoekmachines en webservices.