Exploitatie van duurzaam toegankelijke websites
Aandachtspunten bij het beheren van websites
Webontwikkelaars en contentbeheerders zijn verantwoordelijk voor het bijhouden, bijwerken en aanpassen van een bestaande website. Hoewel deze groep de site niet vanaf het begin hoeft te ontwikkelen, blijven alle richtlijnen met betrekking tot de productie van een duurzaam toegankelijke website van toepassing.
Inhoudsopgave
- Het ontwikkelen van de inhoud van de website
- Beheer via een content management systeem
- Handmatig of rechtstreeks beheer
- Het onderhouden en uitbreiden van duurzaam toegankelijke websites
Het ontwikkelen van de inhoud van de website
Er zijn geen vaste richtlijnen met betrekking tot het ontwikkelen van de inhoud van websites. Terwijl het in de rest van de handleiding gaat over de duurzame toegankelijkheid van de technische aspecten van websites, gaat het in de hierna volgende ‘best practices’ om de toegankelijkheid van de informatie op zich in de ogen van de bezoeker van de website.
Vanwege het universele karakter van die richtlijnen, zijn deze ‘best practices’ grotendeels gebaseerd op de Draft Web Content Policies and Guidelines van de Web Content Standards Working Group binnen de Interagency Committee on Government Information (ICGI) in de Verenigde Staten.
Hier volgt een opsomming van de belangrijkste punten die van toepassing zouden moeten zijn op de inhoud van websites.
Best practices voor de inhoud van websites
Rekening houden met volgende aandachtspunten zal een positief effect hebben op de toegankelijkheid, gebruiksvriendelijkheid, begrijpelijkheid en vindbaarheid van de informatie op websites. Deze tabel is niet allesomvattend. Het geeft enkele aanwijzingen die nuttig kunnen zijn om te onthouden bij het beheren van een website.
| Onderwerp | Best practice |
|---|---|
| Actualiteit | Geef de actualiteit van teksten aan, zodat de bezoeker weet dat de inhoud van de site actueel en betrouwbaar is. |
| Categorisering | Categoriseer informatie op een logische wijze voor de bezoeker, zoals op onderwerp of op doelgroep. |
| Taalgebruik | Gebruik “gewone” taal bij het schrijven van teksten voor het algemeen publiek, rekening houdend met de gemiddelde bezoeker. |
| Bestandsformaten |
Bij het selecteren van een bestandsformaat voor downloadbare bestanden zijn de volgende aandachtspunten belangrijk:
|
| Navigatie | Hanteer een consistente navigatie, ook binnen de inhoud van webpagina's. |
| Metadata | Gebruik standaard metadata in webpagina’s en documenten. Zie Metadata. |
| Wijzigingen | Geef informatie en hulp aan bezoekers bij ingrijpende veranderingen aan de website zoals een herontwerp, verandering van domeinnaam of ingrijpende wijzigingen in de navigatie van de site. |
| Externe informatie | Link naar relevante, feitelijke, specifieke informatie op externe websites, in plaats van het reproduceren van het materiaal op de eigen website. |
| Link naar voorpagina | Zorg dat er op elke pagina een link naar de voorpagina staat. |
Beheer via een content management systeem
Een Content Management systeem (CMS) zorgt voor een bepaald gemak bij het toevoegen, wijzigen of verwijderen van inhoud. Er zijn enkele aandachtspunten met betrekking tot de uitvoer van dergelijke systemen in verband met toegankelijkheid.
Met uitvoer worden de uiteindelijke webpagina’s bedoeld. De in het CMS ingevoerde informatie verschijnt uiteindelijk op een opgevraagde webpagina. Deze pagina’s worden geacht te voldoen aan de in deze handleiding gestelde toegankelijkheidseisen.
Toegankelijkheid van het CMS vs. toegankelijkheid van de uitvoer
Deze uitleg richt zich op de duurzame toegankelijkheid van de voorkant van websites: het voor de bezoeker waarneembare deel van een website. De toegankelijkheid van ondersteunende applicaties zoals een CMS valt buiten het bereik van deze uitleg. Wel wordt het bouwen en gebruiken van toegankelijke content management systemen aangeraden.
Het Web Accessibility Initiative (WAI) heeft toegankelijkheidsrichtlijnen opgesteld voor onderhoudsprogrammatuur, die moeten helpen bij het toegankelijk maken van zowel de applicaties als de uitvoer ervan.
Zorgen dat het CMS toegankelijke inhoud publiceert
Er zijn meerdere manieren waarop een CMS kan bijdragen aan een toegankelijke website. De volgende punten zijn gunstige kenmerken bij een CMS. Het belangrijkste is echter dat de uiteindelijke website toegankelijk moet zijn, ongeacht het type CMS. Bij een CMS dat niet in staat blijkt toegankelijke pagina’s te publiceren, is het raadzaam over te stappen naar een ander systeem.
Een goed CMS heeft de volgende eigenschappen:
- Het kan een goede kopregelstructuur hanteren. Zie ook Kopregels.
- Het geeft de mogelijkheid paginatitels in te voeren.
- Het publiceert permanente, unieke URL’s.
- Het houdt een oog op de grammaticale correctheid van de gepubliceerde HTML-broncode.
- Het biedt mogelijkheden om alternatieve, toegankelijke inhoud naast afbeeldingen toe te voegen.
Als vastgesteld is dat een CMS toegankelijke pagina’s genereert en dat de rest van de site ook toegankelijk is, is het verder aan te raden de website periodiek en bij alle niet-CMS-gerelateerde wijzigingen te controleren.
Handmatig of rechtstreeks beheer
Het is mogelijk dat HTML-specialisten een website beheren zonder CMS, door zelf HTML-code te publiceren of aan te passen. Hiervoor gelden dezelfde richtlijnen als voor ontwikkelaars.
Het onderhouden en uitbreiden van duurzaam toegankelijke websites
Informatie op een website moet gedurende langere tijd beschikbaar blijven. In de loop van de tijd zal daarom een gedeelte van de informatie op een website vervangen of bijgewerkt moeten worden. Onderhouds- en uitbreidingseisen stellen randvoorwaarden aan de website met betrekking tot duurzame toegankelijkheid.
Een structuur in de site maakt onderhoud en uitbreiding ervan mogelijk. Een model of architectuur van de site brengt relaties en scheidingen aan tussen de verschillende site-elementen en maakt ze begrijpelijk. Een architectuur zorgt er zo voor, dat bij het onderhouden en aanpassen van de informatie-elementen de onderlinge samenhang behouden kan blijven. (Evolutionaire) uitbreiding en aanpassing van de site kunnen ook plaatsvinden als voor de toevoegingen op een eenduidige manier de relatie met de bestaande elementen van de site kan worden bepaald.
Omgekeerd levert toegankelijkheid van informatie ook voordelen bij het onderhoud van de website. Door een site volgens een concept van toegankelijkheid te realiseren, zal vervanging en uitbreiding van de informatie gemakkelijker kunnen plaatsvinden. Naarmate de paginacode en de informatie simpel en eenduidiger is gestructureerd, wordt het eenvoudiger voor ontwerpers, ontwikkelaars en leveranciers van content om ermee (samen) te werken en deze te onderhouden.
