Home > Aan de slag > Formulieren

Welke functie formulieren ook hebben (informatievergaring zoekfuncties, navigatie of speciale scripttoepassingen), de interactie met de bezoeker staat in alle gevallen centraal.

Inhoudsopgave

Toegankelijke formulieren

Webontwikkelaars kunnen door het gebruik van enkele eenvoudige HTML elementen de toegankelijkheid en overzichtelijkheid van een formulier verbeteren.

  • Invoervelden en labels (R-pd.13.1)

    In formulieren worden invoervelden vaak vergezeld van ‘labels’: tekstuele verklaringen van wat voor soort informatie voor een specifiek invoerveld van de bezoeker wordt verwacht: het label element.

  • Formulieren en toetsenbordnavigatie (R-pd.13.2)

    Net als op links kan op invoervelden het tabindex attribuut worden gebruikt. Hiermee kan de webontwikkelaar de volgorde beïnvloeden waarin een bezoeker de inhoud van het formulier navigeert via het toetsenbord.

  • Het groeperen van invoervelden in formulieren (R-pd.13.3)

    Vaak kunnen invoervelden en hun labels in grote, complexe formulieren worden gegroepeerd. Het groeperen van invoervelden (en de daarbij behorende uitleg) maakt een formulier overzichtelijker en toegankelijker: het fieldset element en het labelen van fieldset.

Naar boven


Formulieren voor navigatie

Regelmatig is deze toepassing terug te vinden op pagina’s waar een bezoeker lijsten aantreft die naar eigen voorkeur kunnen worden gesorteerd. Ook wordt deze toepassing gebruikt om de bezoeker de mogelijkheid te geven tussen enkele veelbezochte pagina’s te navigeren. Deze methode kent echter enkele belangrijke nadelen. De nadelen en de mogelijkheden om iets aan deze nadelen te doen, komen in dit onderdeel aan bod.

Met formulieren voor navigatie worden geen zoekmachineformulieren bedoeld; zoekmachines zijn een aanvulling op de reguliere navigatie van een site. Zoekmachines helpen bezoekers informatie op te sporen, niet bij het navigeren tússen deze informatie. Zoekmachines hebben hun eigen problematiek; zie Bereikbaarheid van formulierresultaten en Een betere bruikbaarheid van formulieren.

  • Automatisch doorverwijzende selectiemenu’s (R-pd.13.4)

    Vaak treft men navigatieformulieren aan die een selectiemenu hanteren. Zodra de bezoeker een onderdeel uit de lijst selecteert, wordt hij onmiddellijk automatisch doorgestuurd naar een andere locatie. Voor een gebruiker die is aangewezen op een toetsenbord, kan dit een probleem opleveren. Afhankelijk van de gehanteerde techniek, kan het script worden uitgevoerd, zodra de eerste optie wordt geselecteerd. Webontwikkelaars moeten hun site op dit gedrag toetsen.

  • Navigatieformulieren voor scriptlozen en zoek-spiders (R-pd.13.5)

    Als hun browser geen client-side scripts ondersteunt zullen bezoekers geconfronteerd worden met een onwerkzaam formulier. Zoek-spiders zullen het navigatieformulier negeren. Navigatieformulieren mogen daarom nooit de enige manier te zijn om informatie te bereiken.

Naar boven


Formulieren voor speciale scripttoepassingen

Het gebruik van formulieren voor andere toepassingen dan informatievergaring, zoekfuncties of navigatie heeft minder invloed op de bereikbaarheid of toegankelijkheid. Vaak zijn dergelijke formulieren speciale scripttoepassingen. Denk bijvoorbeeld aan het schalen van de lettergrootte op de pagina’s, of het wisselen tussen CSS (Cascading Style Sheets) voor een aangepast uiterlijk of andere voorkeursinstellingen.

  • Niet confronteren met onwerkzame toepassingen (R-pd.13.6)

    Een vuistregel voor het creëren van dergelijke toepassingen: confronteer een bezoeker niet met een onwerkzame toepassing als bepaalde technologieën niet door de browser worden ondersteund.

Naar boven


Bereikbaarheid van formulierresultaten

Met het formulierresultaat wordt de pagina bedoeld die volgt op het versturen van het formulier. Soms is het wenselijk of zelfs noodzakelijk dat deze pagina via een unieke URL later opnieuw bereikbaar is.

Webontwikkelaars moeten zich bij het opstellen van formulieren afvragen of de resultaten van het verzonden formulier via een duurzame en unieke URL bereikbaar moeten zijn. Meer over het nut en de noodzaak van de bereikbaarheid van URL’s in Permanente, unieke URL’s.

Omdat zoek-spiders geen formulieren volgen vormen formulieren als enige vorm van navigatie een toegankelijkheidsbarrière voor zoekmachines.

De GET en POST methode

Om te beoordelen of een formulierresultaat bereikbaar moet zijn, moet men eerst begrijpen hoe formulieren verstuurd worden: via de GET- en POST- methode. Deze methodes hebben elk een karakteristieke invloed op de bereikbaarheid van formulierresultaten. In feite is het resultaat van een verstuurd formulier alleen via een URL te bereiken als het formulier verstuurd is via de GET-methode.

  • De GET-methode plaatst de in het formulier ingevulde informatie in de URL en stuurt deze URL naar het op de server aanwezige script, dat verantwoordelijk is voor de verwerking van het formulier. De lengte van de informatie die verstuurd wordt via de GET-methode is beperkt, maar deze methode is zeer geschikt voor bijvoorbeeld zoekformulieren.
  • De POST-methode plaatst de in het formulier ingevulde informatie niet in de URL. In plaats daarvan stuurt POST deze informatie als een onzichtbare attachment mee naar het op de server aanwezige script, dat verantwoordelijk is voor de verwerking van het formulier. Hierdoor kan de informatie die verstuurd wordt, langer zijn dan bij de GET-methode. Dit is ideaal voor contactformulieren of uitgebreide enquêtes.

Standaard worden formulieren volgens de GET-methode verstuurd. Via het method attribuut op het form element kunnen webontwikkelaars de methode wijzigen.

Pagina’s met zoekresultaten

Soms zullen bezoekers deze pagina’s willen bewaren in hun Favorieten (bookmarks) of naar deze pagina’s terugkeren via hun browser-historie (bijvoorbeeld door middel van de terug (back) knop). Dit is mogelijk als het zoekformulier verstuurd is via de GET-methode.

Naar boven


Een betere bruikbaarheid van formulieren

Hier volgen enkele suggesties voor het beter bruikbaar maken van formulieren voor bezoekers. Voor richtlijnen en meer informatie, zie Behulpzame formulieren.

Formulieren in het algemeen

  • R-pd.13.7: Wees terughoudend met het gebruik van CSS voor invoervelden en formulierknoppen.
  • R-pd.13.8: Als een bezoeker persoonlijke gegevens dient op te geven, laat deze dan weten wat er met die gegevens gedaan zal worden, bijvoorbeeld in de vorm van een privacy verklaring.
  • R-pd.13.9: Verg van een bezoeker via een formulier niet meer informatie op te geven dan noodzakelijk is voor het doel van het formulier. Houdt formulieren zo kort mogelijk en beperk het verplicht invullen van formuliervelden.
  • R-pd.13.10: Geef aan welke velden verplicht of optioneel zijn om in te vullen.

Contactformulieren

  • R-pd.13.11: Voorzie in alternatieve contactmogelijkheden, zoals adresgegevens, telefoonnummers of e-mailadressen, indien deze beschikbaar zijn.
  • R-pd.13.12: Laat de bezoeker weten wat er met het formulier na verzending gedaan zal worden.
  • R-pd.13.13: Geef de bezoeker de mogelijkheid tot archivering van zijn reactie.
  • R-pd.13.14: Stuur de bezoeker na het invullen en versturen van een formulier een bevestiging dat zijn bericht is aangekomen bij de ontvanger (autoreply).

Grote, complexe formulieren

  • R-pd.13.15: Geef voorafgaande aan complexe formulieren de bezoeker een indruk van hoe groot het formulier is.
  • R-pd.13.16: Noem van tevoren documenten die de bezoeker (eventueel) nodig heeft bij het invullen van het formulier.
  • R-pd.13.17: Voorzie formulieren van instructies voor de bezoeker waar nodig, met name bij de invoervelden waar ze toedoen.
  • R-pd.13.18: Voeg geen herstel (reset) knoppen toe aan een formulier.

Naar boven